KÖŞE BUCAK
Mehmet Salih KÖSE
Eğitim Uzmanı
RENKLER, ÇOCUKLAR VE OKULLAR
Bayram sonrası okullar açılıyor. Öğrenci velilerinde bir telaş. Çocuğumu hangi okula kaydetsem sorusu hep belleklerinde. Kimi özel okul diyor. Kimi reklamı çok yapılmış okulları tercih ediyor. Kimi çevresel söylemlerle hareket ediyor. Üzülerek ifade etmek isterim ki bazı veliler, yasal izni olmayan, korsan eğitim veren merdiven altı anaokullarını tercih ediyor. Bu arada bir eleştirim de eğitim başı olan yöneticilere. Onlar bu merdiven altı okulları gördükleri ve bildikleri halde görmemiş gibi davranıyor. Bir nevi görevlerini savsaklıyorlar. Hatta en son İzmir’de küçük “Alperen” isimli çocuğumuzun başına gelenlerden ders almadan.
Biz kendi konumuza dönelim. Etkili ve yetkili kişilere bırakalım bu sorunu. Velilerden bahsediyorduk. Velilerin okul seçimindeki arayışları ve kafa karışıklığı... Bana sorarsanız en iyi okul çocuğun evine en yakın okuldur. Veli okul seçerken -bilhassa anaokulu, ilkokul- önce okula bir bakmalı. Okulu kontrol etmeli. İdarecilerin tutum ve davranışları, güvenliği, trafik sorunu var mı yok mu, incelemeli. Bahçesine, kantinine, aşçısına, hizmetlisine bakmalı. Tutum ve davranışlarını gözlemeli. Sonra diğer öğretmenlerle konuşmalı, tutum davranış ve ilgilerini gözlemeli. Hatta giyimlerine, konuşmalarına, sosyal hayatlarına bakmalı. Kütüphanelere, spor alanlarına, tuvaletlerine, ısınma şekline bakmalı. Bunları yazarken bazılarınızın “evet bakıyoruz” söylediğini düşünüyorum. Böyle velilere ilgili duyarlı veliler diyoruz.
Benim siz velilere asıl sormak istediğim şu: Çocuğunuzu vereceğiniz okulun duvarlarına bakıyor musunuz? Duvardaki renkleri gözlüyor musunuz? O okulda görev yapan idareci ve öğretmenler renklerin dilinden anlıyor mu? Rengin dikkat ve öğrenmeye etkisini biliyorlar mı?
Sevgili öğrenci velileri, okul seçerken, bilhassa anaokulu, ilkokul ve ortaokul (Liseyi seçme hakkınız yok karşınıza “TEOG” bilmecesi dikilir) okulun renklerine bakın. Renkli okulları seçin. Çünkü renklerin öğrenme ile ilgisi vardır. Bilhassa öğrencinin bolca zamanının geçtiği sınıflar renk daha da çok önem kazanmaktadır. Mesela öğretmenin baktığı köşedeki renk öğretmenin performansını, öğrencinin baktığı duvardaki renk ise öğrenci performansını yükseltir.
Renklerin dil vardır. Renklerin insan hayatında önemi vardır. Renk ile ışık arasında ilişki vardır. Çocukla renk arasında güçlü bir bağ mevcuttur. Hatta renklerin sağlıkla da etkisi bulunmaktadır. Renk kan basıncını, nefes almayı, sindirimi, vücut ısısını, beynin işlevselliğini olumlu veya olumsuz yönde etkiler. Kırmızı renkler elektro manyetik dalga taşır. Mor renklerde gamma ışınları bulunur. Renkler hormonları uyarır. Beyin bazı renklere tepki verir. Hepinizin bildiği gibi renkler ya sıcaktır veya soğuk. Sıcak ve soğuk renklerin duygular üzerinde etkisi mevcuttur. Davranışları düzenler. Bu nedenle çocuğun duygu ve düşüncelerini ifade etmelerinde renklerin yeri çoktur. Çocuklar farklı renklere farklı tepki verirler.
Çocuğun beslenmesi, büyümesi, gelişmesi ve eğitiminde duyuların önemi vardır. Okul, sınıf gibi mekânların renkleri çocuk gelişiminde, davranışlarında önemlidir. Bilhassa okul öncesinde renklerin önemi çoktur. Çocuk üç, dört yaşlarında renkleri tanımaya başlar. Beş, dokuz yaş arasında ise renkten şekiller görür. İşte bu nedenle renklerin hayal dünyalarını besler yaratıcılıklarını artırır. Renklerin farklı işlevleri mevcuttur. Okul ve sınıflar boyanırken kullanılacak renkler çocuğun yaşına, duygusuna uygun olarak seçilmelidir. Renkler mutlaka öğrenmeye katkı sağlar. Koyu renkler karamsarlık, belirsizlik verir. Böyle sınıflarda öğrenci neşeli ve keyifli olamaz. Sıcak renkler çocuğun öz güvenini artırır. Çocuk sınıfındaki farklı renklerden etkilenir. Renklerin hayatımızda yeri vardır. Üretkenlikte de rolleri mevcuttur. Bu yüzden okulların renkleri dekor amaçlı değil eğitim ve öğrenme amaçlı seçilmelidir. İyi seçilmiş renkler çocuğun dikkat süresini artırır, yorgunluklarını azaltır. Okullarda eşyalarda ve duvarlarda seçilecek renkler sakinleştirici olmalıdır. Rahatlatıcı tonlar seçilmelidir.
Sonsöz velilere. Okul seçerken okulun renklerine, sınıfların, eğitim alanlarının renklerine de bakın ki öğrencilerinize öğrenme aşamasında katkı sunmuş olun. Hatta okulunuz çocuklar üzerinde olumsuzluk yaratacak renklerden oluşuyorsa ilgili yöneticileri uyarın.
Ben hâlâ ilçemizin en renkli anaokullarından olan Zübeyde Hanım Anaokulu’nun neden kapatıldığını çözemedim. Hala kafamda bir soru. Renkleri mi yoksa ismi mi bazı insanları rahatsız etti? Ne zaman uygulama ana sınıflarına anaokulu dendiğini çözemedim. Yoksa böyle denilerek öğrenci velilerinden ana sınıfı ücreti yerine, anaokulu ücret mi alınmış ve alınıyor? Renkleri ile uyumlu bir anaokuluydu ve ismi de güzeldi de sormak aklıma geldi.
Okulların renkleri çocuk için önemli. Bunu da göz ardı etmeyin okul arayışı içinde bulunan veliler.